Milion dolarów. Ile lat życia Cię to kosztuje?

Kiedyś pomyślałem, że milion to kwestia charakteru. Wystarczy pracować uczciwie, oszczędzać rozsądnie i kiedyś tam będzie. Potem zobaczyłem jedną tabelkę i charakter przestał mieć znaczenie.

Ta sama praca, inne planety

Ktoś policzył, ile lat trzeba pracować za średnią pensję, żeby odłożyć milion dolarów – zakładając, że po prostu oszczędzasz, bez inwestowania. Wyniki wyglądają jak ranking z innej galaktyki:

Rozsądnie:

• Szwajcaria – 10 lat
• Norwegia – 11 lat
• USA – 13 lat
• Australia – 14 lat

Zaczyna boleć:

• Włochy – 35 lat
• Hiszpania – 37 lat
• Portugalia – 48 lat
• Grecja – 55 lat

A potem matematyka odchodzi na emeryturę:

• Meksyk – 90 lat
• Brazylia – 95 lat
• Kolumbia – 110 lat
• Argentyna – ponad 200 lat
• Wenezuela – przy obecnej inflacji: statystycznie nigdy

Przeczytaj to jeszcze raz. Kolumbijczyk musiałby pracować ponad sto lat. Dłużej, niż żyje. Nie dlatego, że jest leniwy albo głupi. Po prostu startuje z innego miejsca.

Średnia pensja nie służy do budowania majątku

I tu jest sedno, które trochę boli. Średnie wynagrodzenie nie zostało zaprojektowane do gromadzenia bogactwa. Zostało zaprojektowane do przetrwania. Czynsz, jedzenie, rachunki, może wakacje raz w roku. Na koniec miesiąca zostaje resztka – i to w najlepszym wypadku.

To, co Szwajcarowi zajmuje dekadę, Kolumbijczykowi zajmuje więcej niż całe życie. Ten sam wysiłek. Ta sama praca na pełen etat. Inna arytmetyka.

Więc jeśli kiedyś czułeś się winny, że „niewiele odkładasz” – może problem nie leży w Twojej samodyscyplinie. Może leży w punkcie wyjścia.

Dobra, ale co z Polską?

Nie mam dokładnej liczby dla naszego kraju w tej tabelce i nie będę jej wymyślał. Ale znam polskie realia wystarczająco dobrze, żeby wiedzieć jedno: na samej średniej pensji i zwykłym koncie oszczędnościowym milion dolarów też nie spadnie z nieba.

Za to można policzyć coś bliższego – milion złotych. I tu robi się ciekawie, bo wszystko zależy od tego, kiedy zaczynasz:

• W wieku 25 lat masz czas po swojej stronie. Nawet niewielkie, ale regularne odkładanie robi robotę przez dekady.
• W wieku 35 lat trzeba odkładać więcej miesięcznie, ale cel wciąż jest realny.
• W wieku 45 lat kwoty rosną mocno – ale nie znaczy to „niemożliwe”, tylko „wymaga planu”.

Nie podam Ci tu konkretnych kwot, bo zależą od założeń o stopie zwrotu i inflacji. Mogę natomiast powiedzieć, co z tego wynika: czas jest ważniejszy niż kwota. Ktoś, kto odkłada mało przez 30 lat, często wygrywa z kimś, kto odkłada dużo przez 5.

Trzy rzeczy, które z tej tabelki naprawdę wynikają

1. Oszczędzanie to za mało. W krajach z listy „rozsądnych” milion bierze się szybko też dlatego, że tam płace są wysokie względem kosztów życia. Tam, gdzie nie są – samo odkładanie nie wystarczy. Trzeba myśleć o inwestowaniu, bo inflacja pracuje przeciwko Tobie każdego dnia, nawet gdy śpisz.

2. Nie porównuj się z kimś z innej ligi. Jeśli Twój kolega z Genewy oszczędza szybciej, to nie dlatego, że ma silniejszą wolę. Ma silniejszą walutę.

3. Zacznij od tego, co masz. Brzmi jak banalna rada z plakatu, ale matematyka jest bezlitosna w obie strony: kto nie zaczyna nigdy, ten nie liczy nigdy.

Ile lat zajęłoby to Tobie?

Nie pytaj „czy stać mnie na milion”. To pytanie prowadzi donikąd. Zapytaj lepiej: ile odkładam dziś? Gdzie te pieniądze leżą? I czy pracują dla mnie, czy raczej czekają grzecznie, aż inflacja je skubie?

Punkt wyjścia nie jest taki sam dla wszystkich – to fakt i szkoda udawać inaczej. Ale kierunek jazdy już jest w Twoich rękach.

A Ty? Policz w głowie: ile lat zajęłoby Tobie osiągnięcie miliona? Odpowiedź może być pouczająca. Czasem nawet bardziej, niż by się chciało.